Posts Tagged ‘wika’

Tatag ng Wikang Filipino, Lakas ng Pagka-Pilipino

Monday, July 16th, 2012

Tulang Pambigkasan para sa Buwan ng Wikang Filipino, 2012

mula sa http://www.realmagick.com/filipino-nationalism/

 

Kahapon…

Bayang mutya’y nagtitiis sa isang hamak na dampa,
Salat sa yaman, sa rangya, sa karapatan at sa laya.
Ang bayang dinuhagi na’y nagmistula pang dalita,
Kayat anak nitong baya’y nalugmok sa pagluluksa.

Nang mitsa ng kasaysayan, lumamlam, halos pumaram,
Baya’y natutong manikis sa lupit ng kaalipnan.
May Rizal at Bonifaciong niluwal ang kasaysayan,
Laksa-laksa ang bayaning tumubos sa layang hiram.

Hindi naglaon…salamat, dagling nagbukang-liwayway…
Magiting na taga-Baler ang s’yang sa baya’y umakay;
Kayat sa Saligang Batas ang pundasyo’y naitakda.
Nagkapuwang, nagkahugis ang mithing wikang pambansa.

Sa pag-usad ng panaho’y kasa-kasama ang wika,
Tulay ng pagkakaisa, saligan ng demokrasya,
Naging wika ng reporma at tinig ng pagpapasya,
Muhon ng mga dakila, kaluluwa nitong bansa.

Muling niyakap, nakamit, sagisag ng ating bansa,
Wika nating pinuhunan ng himutok, dugo’t luha.
Sa talastasan at awit, sa panitik ng makata,
Ang wika nating sarili ay himig na kumalinga. (more…)

Ang Filipino ay Wikang Panlahat, Ilaw at Lakas sa Matuwid na Landas

Tuesday, August 16th, 2011

matuwid na landas

(Talumpating Binigkas sa University of the East-Manila, Agosto 19, 2011, sa pagdiriwang ng Buwan ng Wika 2011)

Introduksyon

Isang mapagpalayang hapon sa inyong lahat!
.
Nang matanggap ko ang paanyayang magsalita sa harap ninyo ngayong hapong ito ay nakadama ako ng pagkasabik dahil bihirang-bihira na akong magsalita sa mga pagtitipong tulad nito bunga ng aking pagkaabala sa pag-aaral ng Abogasya. Ngunit nang malaman ko ang magiging paksa ng aking talumpati ay bigla akong nakadama ng pag-aalinlangan at pag-aatubili. Lalo pa akong nag-atubili nang malaman ko na ang paksang ito ang pambansang tema ng pagdiriwang ng Buwan ng Wika mula sa Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).
.
May bahid-pulitika kasi ang paksang ito. Alam na alam naman nating lahat na ang matuwid na landas ay ginamit ng ating kasalukuyang Pangulong Benigno C. Aquino, Jr. noong nakaraang pambansang halalan bilang kanyang islogan ng pangangampanya at maging nitong huli niyang SONA. Para sa akin kasi, ang pagdiriwang ng Buwan ng Wika ay isang kultural na pagdiriwang at hindi isang selebrasyong pulitikal. At kung nais ng KWF na magpabango sa Malakanyang ay ayaw kong pakasangkapan sa kanila.

Ngunit ako’y nakapagnilay-nilay. Napag-isip-isip kong ang Wika, Kultura at Pulitika ay hindi nga naman maipaghihiwalay. Ang wika at pulitika ay bahagi ng ating kultura. May wika sa pulitika at may pulitika rin ang wika. Naisip ko, yamang hindi ko na rin matanggihan ang inyong mabubuting guro sa Filipino, mabuti marahil na simulan ko ang aking pagtalakay sa ugnayang wika-kultura-pulitika.

Wika, Pulitika at Kultura

May wika sa pulitika, oo, at hindi maitatawa ito. Hindi nga ba’t wika ang kasangkapan ng mga pulitiko upang makaakit ng mga tagasunod at botante? Ganito ang sabi nina Fortunato at Valdez (1995) kaugnay nito: (more…)

Mga Barayti ng Wika: Isang Panimulang Pagtalakay

Saturday, August 6th, 2011

Bahagi ng metalinggwistik na pag-aaral ng wika ang pagkilala sa mga barayti nito.

Ang pagkakaroon ng barayti ng wika ay ipinapaliwanag ng teoryang sosyolinggwistik na pinagbatayan ng ideya ng pagiging heterogenous ng wika. Ayon sa teoryang ito, nag-uugat ang mga barayti ng wika sa pagkakaiba¬iba ng mga indibidwal at grupo, maging ng kani-kanilang tirahan, interes, gawain, pinag-aralan at iba pa. Samakatwid, may dalawang dimensyon ang baryabilidad ng wika – ang dimensyong heograpiko at dimensyong sosyal (Constantino, 2006). (more…)

Kalikasan at Batayan: Isang Pahapyaw na Pagtingin sa Magkakambal na Isyu ng Ating Wikang Pambansa

Tuesday, April 12th, 2011

1. Kalikasan: Tunggalian ng mga Pananaw

Kung susubukang itanong ng isang guro sa kanyang mga mag-aaral kung ano ang Pambansang Wika ng Pilipinas, ang isasagot ng mga nakakaalam ay Filipino, ngunit tiyak na di-iilan ang sasagot ng Tagalog dahil sa pagkalito. Tanggapin man o hindi, ang ating Pambansang Wika, marahil kasi, ay hindi pa rin nakakawala sa anino ng Tagalog, kung iyon man ang nais ng ating mga mambabatas na nagbalangkas nitong ating huling Saligang Batas at ng marami pang guro at dalubhasa sa wika. Kaya nga’t ang bunga nito’y pagkalito sa mga karaniwang mamamayan at magkakatunggaling pananaw sa mga dalubhasa. Ang argumento: Magkaiba nga ba o pareho lamang ang Tagalog at Filipino? (more…)

Ang Pagtuturo ng Wika sa Batayang Edukasyon

Sunday, February 13th, 2011

Tell me and I forget.
Show me and I remember.
Involve me and I understand.
– Chinese Proverb

Aminin Man Natin o Hindi…

Mahigit isang taon na ngayon nang isang worksyap sa pagsulat ng teksbuk sa Pananaliksik at Pagsulat ng Pamanahong-Papel at iba pang Akademikong Papel ang isinasagawa naming mga guro sa Filipino ng Universidad ng Makati. Sa worksyap na iyon, nagsimula kami sa pagtataya ng kompetensing pangwika ng aming mga estudyante sa kolehiyo lalo na ng mga nasa unang taon na pinaglalaanan ng teksbuk na aming ginawa. Minabuti naming tukuyin muna ang kanilang mga kahinaan at pangangailangang pangwika. Hindi na ako nagtaka nang humantong kaming lahat sa konsensus na karamihan ng mga estudyante namin sa unang taon ng kolehiyo ay hindi nagtataglay ng kahit minimum man lang na kaalaman at kasanayang pangwika na dapat ay nalinang na sa kanila sa elementarya at hayskul pa lamang. Kung hindi ako mismo saksi sa kanilang mga inihalimbawa at kung hindi ko ganap na kilala ang mga gurong aking kasama ay iisipin kong lahat sila ay nagpapatawa lamang nang isa-isa silang magkwento ng mga nakagugulat na insidente sa kani-kanilang klasrum bilang pagpapatunay sa naging kongklusyon naming intellectual deprivation sa maraming mag-aaral sa kolehiyo. Isa pa nga sa kanila ang hindi nakatiis at nagtanong: Sir, paano ba kasi umabot sa college ang mga estudyante nating ni hindi makabuo ng makahulugang pangungusap sa akademikong Filipino lalung -lalo na sa pasulat na paraan?

Kung may mga guro sa hayskul at elementarya ang naroroon sa worksyap ay tiyak na tatanggap ako agad ng matatalas na tingin kasabay ng pagsalubong o pagtaas ng kilay dahil sa aking naging sagot sa tanong na nabanggit. Ganito kasi halos ang aking naging tugon: Maraming posibleng dahilan ‘yan at lahat ng dahilan ay kontribyutor sa problema ng ating mga estudyante sa wika sa ngayon. Kung tutuusin, may iba-ibang dahilan para sa iba-ibang indibidwal at pangkat. Ngunit hindi natin maaaring idiskawnt ang teacher factor. Aminin man natin o hindi, mga guro sa basic education at ang kanilang paraan ng pagtuturo ang dalawa sa kung hindi man ang mga pangunahing dahilan! (more…)